5199 SAYILI HAYVANLARI KORUMA KANUNU ÇALIŞTAY RAPORU

5199 SAYILI HAYVANLARI KORUMA KANUNU ÇALIŞTAY

RAPORU

 

5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu Belediye Veteriner Hekimleri, serbest veteriner hekimler, ilgili Bakanlıklar, hayvan severler ve ilgili STK’ ların çalışmalarına birebir etkisi olan önemli bir kanundur. Hayvanların yaşam haklarının teminat altına alınması, bunu yaparken de halk sağlığının ön planda tutulması vazgeçilmez bir gerekliliktir. Son yıllarda sokak hayvanları popülasyonunun önemli derecede artması, hayvan, çevre ve insan sağlığı açısından sağlıksız bir pozisyona gelmesi, kanun maddelerinde hem hekimlik, hem hayvan sağlığı, hem de insan sağlığı açısından yeni düzenlemeler yapılmasını zorunlu hale getirmiştir. Bu açıdan;

1- Kısırlaştırma, bakım ve rehabilitasyon işlemlerinin her belediyece düzenli yapılması amacıyla Büyükşehir belediyeleri dahil bütün belediyelerin nüfusu oranına göre aynı tip örnek projeleri olan, veteriner hekimleri, yardımcı personelleri, bakımı, yakalama, temizlik personelleri ve toplama araçlarına bir yasal standart oluşturulması, bu konuda  yasal zorunluluk getirilerek  ve toplu halde her belediyenin kısırlaştırma ve rehabilitasyon yapması sağlanmalıdır. Asıl çözüm bütün illerde tek merkezde bütün belediyelerin katkılarıyla oluşturulacak sistemle mümkündür. Kurulacak bu sistemle ülke çapında eşzamanlı toplama, kısırlaştırma ve rehabilitasyon işlemlerinin yapılması, hem hayvan sirkülasyonunu engeller, hem de kısırlaştırmaların topyekun yapılmasını sağlar. Ayrıca Avrupa ülkelerinde olduğu gibi STK’ lara Belediyenin ve Bakanlığın onay verdiği yerlerde doğal yaşam merkezleri oluşturmalarına izin verilerek sınırları belli bakım ve beslemeleri tüm sorumluluğu o kuruluşlara ait olmak üzere çalışmalarına izin verilmeli, sıkı denetimlerle de suistimal edilmesinin önüne geçilmelidir.

2- Halk sağlığı açısından en büyük problemlerden birisi de sokak aralarında, okul çevrelerinde, çocuk parklarında, hastane çevrelerinde kontrolsüz şekilde besleme yapılmasıdır. Mevcut yasada ön görülen sokak hayvanlarının gerekli işlemler yapıldıktan sonra alındığı yere bırakılması zorunluluğu ve belediyelerin sadece geçici hayvan bakımevi ile ilgili hizmet verebilmesi bazı sorunları çözümsüz hale getirmektedir. Bununla ilgili olarak da özellikle hasta, yaşlı, sakat, hamile, yavrulu ve en önemlisi bulunduğu yerde köpek popülasyonu yoğunluğu nedeniyle tehlike arz eden hayvanların ve yasa ile yasaklanan tehlikeli ırkların doğal ortamda bakılabileceği Büyükşehirlerde Büyükşehir belediyelerinin, illerde il belediyelerinin kalıcı doğal bakımevleri oluşturmaları yasaya eklenmelidir.

3- Yeni yasayla hayvanlara yapılan eziyet, kötü davranış, tecavüz vb. davranışların kabahatler kanunundan TCK’ ya uyarlanmalıdır. Ancak bu işi görevi olarak yapan biz belediye çalışanlarının hayvan toplama, nakil ve tedavi esnasında yapılan işlemlerle ilgili suistimale açık olarak yapılan şikayetler de biz veteriner hekimlerin ve personellerin asılsız şikayetlerle zamanımızın çoğunu yasal işlemlerle ve savunmalarla geçireceğimizi öngörmekteyiz. Bu yasa getirilirken bahsi geçen kötü davranışların insanlar tarafından kasıtlı yapılması halinde yargılanmalarının sağlanmasını bizler de gönülden istemekteyiz. Ancak sokak hayvanları ile ilgili görev dolayısıyla yapılan işlemlerde çalışanların bu kanundan muaf tutulması Veteriner Hekimlik mesleğimizin icrası açısından önemlidir.

4- Çeşitli dernek, hayvan sever kuruluş, kişilerle ilgili sosyal medya ve çeşitli mecralarda, rant, suiistimal ve hayvan ticareti yapmaları ile ilgili ciddi denetimler ve cezai işlemler getirilmelidir. Ayrıca bu tip insanların kamu personeline yaptıkları linç, hakaret ve asılsız şikayetlerle ilgili cezai işlemlere yönelik bir yasal mevzuat gerekmektedir.

5- Türkiye genelinde tüm belediyelerde sokak hayvanları popülasyonunun  kontrol çalışmalarının yapılabilmesi için Belediyelerde Veteriner işleri Müdürlüklerinin kurulması  (halen zabıta, park bahçeler ve temizlik olarak hizmet veren belediyeler mevcut) zorunlu hale getirilmelidir. Bu müdürlüklerde etkin çalışma şartları (yeterli sayıda Veteriner Hekim, yardımcı personel, bütçe, teknik ve tıbbi donanım, vb.) oluşturulmalıdır.

6- Veteriner hekimler dışında tıbbi tedavi ve ilaç uygulayan şahıslara ciddi cezai yaptırımlar getirilmelidir.

7-  İnsanların evde ve ticarethanelerinde evcil hayvanları beslemelerinde sayı ve kriter getirilerek istifçiliğin önüne geçilmelidir.

8- Hayvan sağlığı açısından koşulların uygun olmaması ve bırakılma süresi açısından sağlıksız bir işlem olması nedeni ile mobil kısırlaştırma ünitelerine izin verilmemelidir.

9- Yasalarla sahipli hayvanlara belediyelerin ücretli hizmet vermesi yasaklanmış olup, halen bu işleri yapan belediyelerin bu konuda işlem yapması engellenmelidir. Ülkemizde halk sağlığı açısından çözülmesi gereken sokak hayvanlarının popülasyon kontrolü ve sağlıklılaştırılması çalışmaları Belediyelerin önceliği olmalıdır.

10-  Barınakların ve sokak hayvanları ile ilgili işlemlerin denetlenmesi hususunda yetkili kılınan Bakanlıklarda yeterli sayıda Veteriner Hekim ve teknik personel bulunması sağlanmalıdır. Denetim ekibinin konuya hakim kişilerden oluşması son derece önemlidir.

11- Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından oluşturulan E-reçete sistemi, sokak hayvanlarına hizmet veren belediyelerin hem zaman açısından hem de kullanılan ilaçların sisteme girilmesi zorluğu ve çelişkileri açısından problemler yaratmaktadır. Zaten resmi kurum olarak alınan tüm malzeme ve ilaçlar kamu ihale kanunu çerçevesinde kayıt, depolama ve kullanımları zorunlu olarak kaydedilmektedir. Bundan dolayı kamu kurumlarının bu sistemden muaf tutulması çalışmaları daha verimli kılacaktır.

12- Yeni yasayla belirlenen sahipli ve sahipsiz hayvanlar ile ilgili çalışmalar Belediye Kanunu’na eklenmelidir.

13- Geçici bakımevi ve barınak tanımları kanunda net bir biçimde belirtilmelidir.

14- Yurt dışından köpek ithalatı yasaklanmalıdır. Hayvan üretim ve satış yerleri ciddi bir şekilde denetlenmelidir. Sosyal medya üzerinden hayvan satışları engellenmelidir.

15- Sahipli hayvanların merkezi veri tabanında kaydının yapılması sağlanmalı, kontrolsüz üreme ve sokağa terkler cezai yaptırımlarla önlenmelidir.